Βυζακιά
Η Βυζακιά είναι χωριό της επαρχίας Λευκωσίας στην Κύπρο και απέχει 47 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Λευκωσίας, 74 χιλιόμετρα βόρεια της Λεμεσού, 75 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Λάρνακας και 112 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Πάφου.
Χτισμένη στις όχθες του ποταμού της Ελιάς σε υψόμετρο 340 μέτρων, η Βυζακιά των 340 περίπου κατοίκων βρίσκεται σε εδάφη με μικρά και μεγάλα χαλίκια στις όχθες του ποταμού, άγρια βλάστηση και καλλιέργειες με οπορωφόρα δέντρα, λαχανικά, σιτηρά, όσπρια, εσπεριδοειδή, ελιές, αμυγδαλιές και πατάτες. Ο παλιός οικισμός βρίσκεται στη βορειοανατολική πλαγιά της κοιλάδας με ιδιόμορφα πετρόχτιστα σπίτια, κατασκευασμένα από τοπική πέτρα που έσερνε ο ποταμός στο πέρασμά του κατά τη διάρκεια των χρόνων. Άλλωστε, εκεί οφείλει και την ονομασία του το χωριό, στις πολλές «βυζάτζιες» ή αλλιώς κροκάλες, τις μεγάλες γυαλιστερές γκρίζες πέτρες που μετέφερε το νερό στην περιοχή.
Η Βυζακιά υφίσταται τουλάχιστον από τη φραγκοκρατία, όντας φέουδο που παραχωρήθηκε από τον Βασιλιά Ιάκωβο τον νόθο στον Νικόλαο Μοραμπίτ.
Σήμερα, ο επισκέπτης της κοινότητας έχει την ευκαιρία να φάει στην τοπική ταβέρνα, να θαυμάσει την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, αλλά και να απολαύσει το φράγμα στη νότια πλευρά του χωριού, τις πολλές βρύσες και το κοινοτικό πάρκο εντός του οικισμού, τους νερόμυλους από την εποχή της Ενετοκρατίας καθώς και τα θρησκευτικά μνημεία.
Η κεντρική εκκλησία στη Βυζακιά στο κέντρο του παλιού πυρήνα του οικισμού είναι αφιερωμένη στην Αγία Αικατερίνη και χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, μεταξύ του 1884 και του 1894, ενώ ανακαινίστηκε το 1994. Στο εσωτερικό του ο πετρόχτιστος ναός με πέτρα του ποταμού, κοσμείται με τη θαυματουργή εικόνα της Αγίας Αικατερίνης του 1884.
Η ξυλόστεγη μεσαιωνική εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ με τις αξιόλογες τοιχογραφίες του 16ου αιώνα (Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, Ανάσταση του Λαζάρου, Γέννηση του Χριστού και άλλες), αποτέλεσε κατά το παρελθόν μετόχι της Παναγίας του Άρακα στο οποίο διέμεναν και μοναχοί. Εκτός του ότι προστατεύεται από το τμήμα Αρχαιοτήτων της Κύπρού, γίνονται προσπάθειες να τεθεί υπό την προστασία και της Ουνέσκο.
Το μικρό εκκλησάκι του Αγίου Ανδρονίκου και της Αγίας Αθανασίας χτίστηκε μετά την τουρκική εισβολή του 1974 και βρίσκεται σε μια απότομη πλαγιά του λόφου, στο σημείο που εντοπίστηκε η εικόνα του. Σύμφωνα με την παράδοση, όταν επί τουρκοκρατίας, ένας Τούρκος πήγε να κλέψει την εικόνα, ο άγιος τον τύφλωσε.
Άλλα αξιοθέατα που μπορεί να συνδυάσει ο επισκέπτης ερχόμενος στη Βυζακιά είναι ο εκδρομικός χώρος Καπουρά, μεταξύ Αγίου Γεωργίου Καυκάλου και Κανναβιών, στα 2 χιλιόμετρα από την κοινότητα, καθώς και η Παναγία της Ασίνου που βρίσκεται 4 χιλιόμετρα μετά το χωριό. Ο εκδρομικός χώρος με τον ομώνυμο δασικό σταθμό, τα πεύκα και τα κυπαρίσσια, είναι από τα πιο όμορφα τοπία για να επισκεφτεί κανείς, απολαμβάνοντας τη φύση και το φαγητό του. Εκεί υπάρχουν ξύλινα παγκάκια και τραπεζάκια, ψησταριά, πέτρινες βρύσες με πόσιμο νερό, χώροι υγιεινής και ένας όμορφος παιδότοπος. Η ξακουστή Παναγία της Ασίνου είναι ένας από τους ναούς που περιλαμβάνονται στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά της Ουνέσκο και δέχεται πολλούς περιηγητές κάθε χρόνο για να θαυμάσουν τις εξαιρετικές τοιχογραφίες της.