Ποταμιού

Η Ποταμιού είναι χωριό της επαρχίας στην Κύπρο και απέχει 38 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Λεμεσού, 105 χιλιόμετρα δυτικά της Λάρνακας, 98 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Λευκωσίας και 60 χιλιόμετρα ανατολικά της Πάφου.

Ένας μικρός οικισμός γύρω από βουνοκορφές και πολλή βλάστηση σε υψόμετρο 670 μέτρων, η Ποταμιού των 30 περίπου κατοίκων είναι ένα αμπολελοχώρι με γραφικά σπίτια λαϊκής αρχιτεκτονικής με κεραμιδένιες στέγες, ανώγια με στενά μπαλκόνια και ξύλινες πόρτες. Στην περιοχή που έχει ασβεστούχα εδάφη, συναντώνται οινοποιήσιμες ποικιλίες σταφυλιών και φρουτόδεντρα, ενώ οι κάτοικοι ασχολούνται, εκτός από τα κρασιά και τη ζιβανία, με την δημιουργία  εδεσμάτων με βάση το σταφύλι, όπως σουτζούκος, παλουζές και κιοφτέρκα.

Το χωριό υφίσταται από τα μεσαιωνικά χρόνια και την περίοδο της φραγκοκρατίας ήταν βασιλικό κτήμα και επί ενετοκρατίας και την πρώτη περίοδο της τουρκοκρατίας (1570-71), ήταν έδρα επισκοπής. Η ονομασία του χωριού συνδέεται με την τοποθεσία του και συγκεκριμένα, με το ποτάμι που βρίσκεται στα δυτικά του, το λεγόμενο Χα-Ποτάμι.

Ο επισκέπτης που θα φτάσει στην Ποταμιού θα δει πολλά αξιοθέατα που σχετίζονται με τη φύση, καθώς και θρησκευτικά αξιοθέατα.

Το ενετικό γεφύρι στη νότια πλευρά του χωριού, χτίστηκε επί Ενετοκρατίας για να συνδέσει την περιοχή με το Βουνί και το Κοιλάνι που αποτελούσαν εμπορικά και πολιτιστικά κέντρα της εποχής.

Σημαντικότερο όλων, όμως, είναι τα κατάλοιπα από το ξωκλήσι του Αγίου Μνάσωνα που βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του χωριού και ανάγεται στον 3^ο αιώνα μ.Χ. Στο εσωτερικό του ναού, διακρίνεται η διπλή τοιχοποιία με την οποία χτίστηκε, τρεις μισογκρεμισμένες καμάρες και μια υπόγεια σήραγγα  που σύμφωνα με τους ντόπιους, ήταν η έξοδος διαφυγής των καταδιωκόμενων χριστιανών της εποχής. Κάτω από το ξωκλήσι υπάρχουν κατακόμβες και σε μια από αυτές φυλάσσεται ο αριστερός βραχίονας του Αγίου. Σύμφωνα με τη παράδοση, η εκκλησία οικοδομήθηκε στο σημείο όπου διέμενε ο άγιος την εποχή που δίδασκε το χριστιανισμό στις περιοχές της Πάφου.

Στο χωριό συναντώνται επίσης τα ερείπια και από άλλα ξωκλήσια, ενώ στο σημείο που βρίσκονται τα ερείπια του ξωκλησιού του Τιμίου Προδρόμου, τοποθετήθηκε προκατασκευασμένο εκκλησάκι το οποίο αφιερώθηκε στον ίδιο άγιο.

Η κεντρική εκκλησία της κοινότητας, βρίσκεται στην είσοδό της και είναι αφιερωμένη στην Αγία Μαρίνα, μια πετρόχτιστη τρίκλιτη εκκλησία βυζαντινού ρυθμού με οκταγωνικό τρούλο που οικοδομήθηκε στα μέσα του 16^ου αιώνα και συγκεκριμένα το 1551.

Στο προαύλιο του ναού βρίσκεται μνημείο αφιερωμένο στο Χαράλαμπο Παναγή με τη χάλκινη προτομή, προς τιμή του ήρωα που συμμετείχε στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ το 1955-1959 κατά των Άγγλων και έπεσε μαχόμενος στους τουρκοκυπριακούς θήλακες της Λεμεσού κατά την τουρκική ανταρσία.

Ακόμα μια σημαντική προσωπικότητα για τον τόπο ήταν ο Νεόφυτος Ροδινός, Έλληνας λόγιος, πεζογράφος και λογογράφος του 17^ου αιώνα που γεννήθηκε στην Ποταμιού και έζησε ανά τον κόσμο, διαδίδοντας το ρωμαιοκαθολικό χριστιανισμό.

Στην Ποταμιού υπάρχουν μικρές τοπικές επιχειρήσεις, κρεοπωλείο, καφεστιατόριο, καθώς και ένας παραδοσιακός πετρόχτιστος ξενώνας που παρέχει όλες τις σύγχρονες ανέσεις σε όσους θέλουν να παρατείνουν τη διαμονή τους στην κοινότητα.