Άγιος Σάββας Λευκωσίας

Ο Άγιος Σάββας Λευκωσίας βρίσκεται στην παλιά πόλη, στη γωνία των οδών Αισχύλου και Αγίου Σάββα και αποτελεί μία από τις ορθόδοξες εκκλησίες της πρωτεύουσας της Κύπρου.

Κρυμμένος πίσω από τα κτίρια που επισκέπτεται πλήθος κόσμου καθημερινά για τα ψώνια του ή για τις δουλειές του σε μια πολυσύχναστη γειτονιά με καφετέριες, εστιατόρια και μαγαζιά, ο Άγιος Σάββας Λευκωσίας συνιστά ένα πετρόχτιστο οικοδόμημα βασιλικού ρυθμού από τη Φραγκοκρατία που υπέστη μετατροπές και επεκτάσεις ανά τους αιώνες, με ανακαίνιση εκ βάθρων το 1608 και το 1781.

Πάντως, με βάση εντοιχισμένη πλάκα στα νότια του ναού, η σημερινή εκκλησία χτίστηκε το 1851 επί Αρχιεπισκόπου Κυρίλλου του Α΄. Προφανώς, εκείνη την περίοδο προστέθηκε το νότιο κλίτος, μετατρεποντάς την σε δίκλιτο κτίσμα. Σύμφωνα με το Αρχιμανδρίτη Κυπριανό, η εκκλησία ανήκε παλιότερα στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων.

Το ξυλόγλυπτο τέπλο που κοσμεί το εσωτερικό της, κατασκευάστηκε το 1801, αλλά το 1871 επεκτάθηκε, ώστε τελικά να δημιουργηθεί και δεύτερο ιερό Βήμα. Η παλαιότερη από τις δύο Αγίες Τράπεζες, είναι μαρμάρινη με περίτεχνα σκαλίσματα και θεωρείται από τις πιο σπάνιες σε ολόκληρη την Κύπρο. Η Ωραία Πύλη δεν βρίσκεται στο κέντρο του ναού, αλλά στα δεξιά, ώστε να βρίσκεται μπροστά από τη νέα Αγία Τράπεζα, τοποθετώντας και τις εικόνες του Χριστού και της Παναγίας πολύ δεξιότερα σε σχέση με άλλους ναούς. Στη μέση του τέμπλου που βρίσκεται στο βόρειο τοίχο, υπάρχει επιγραφή που περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο έγινε η δωρεά από τις αδελφές Ιερεμία και την ημερομηνία «21-1-1966».

Αν και ο ναός είναι αφιερωμένος στον Άγιο Σάββα, οι δύο θαυματουργές εικόνες ανήκουν στον Άγιο Γεώργιο τον Εξορινό (που ξξορίζει τα κακά) και στον Άγιο Φανούριο. Στον Άγιο Σάββα Λευκωσίας φιλοξενούνταν επίσης δύο πολύ σημαντικά κειμήλια, το σταυρό του παλιού εικονοστασίου του 1659, έργο του Παύλου  «ιερογράφου» και το Άγιο Ποτήριο του 1501 με υπογραφή του χρυσοχόου Πασχάλη, το παλιό χρυσό δισκοπότηρο σε ολόκληρο το νησί με στοιχεία κυπριακής αργυροχρυσοχοΐας κατά τη Φραγκοκρατία και επιδράσεις της υστερογοτθικής ιταλικής τέχνης. Σήμερα βρίσκεται στο Βυζαντινό Μουσείο Λευκωσίας. Στο προαύλιο της εκκλησίας και πιο συγκεκριμένα στο μικρό κήπο υπάρχει ανδριάντας του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου του Γ΄.’

Ο Άγιος Σάββας γεννήθηκε το 439 και είχε καταγωγή από την Μουταλάσκη της Καππαδοκίας. Από νεαρή ηλικία, είχε έφεση στην ασκητική ζωή και έτσι, από μικρός πήγε στο Μοναστήρι των Φλαβιανών και αργότερα, ασκήτεψε κοντά στο Μέγα Ευθύμιο. Γιορτάζει στις 5 Δεκεμβρίου.

Άγιος Σάββας Λευκωσίας

Οδός Αισχύλου και Αγίου Σάββα

Λευκωσία, Κύπρος

Καθημερινά 6:00-12:00 και 14:00-17:30 (εκτός απογευμάτων Τετάρτης και Κυριακής)