Φαρμακάς
Ο Φαρμακάς είναι χωριό της επαρχίας Λευκωσίας στην Κύπρο και απέχει 47 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την ομώνυμη πόλη, 48 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Λεμεσού, 70 χιλιόμετρα δυτικά της Λάρνακας και ΄113 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Πάφου.
Χτισμένος σε υψόμετρο 960 μέτρων στην οροσειρά του Τροόδους, κάτω από τη βουνοκορφή της Λαξιάς και του Σταυρόπευκου, ο Φαρμακάς των 400 περίπου κατοίκων, βρίσκεται κοντά στα διοικητικά σύνορα τριών επαρχιών του νησιού: της επαρχίας Λευκωσίας, της επαρχίας Λεμεσού και της επαρχίας Λάρνακας. Ένας ορεινός οικισμός σύγχρονης αρχιτεκτονικής, παράδοσης και νεωτερισμού ταυτόχρονα, αφού αναπτύχθηκε ραγδαία τα τελευταία χρόνια, το χωριό είναι γνωστό από μια πηγή που παρέχει ένα από τα πιο καθαρά νερά της Κύπρου, παράγοντας το διάσημο εμφιαλωμένο νερό στο εργοστάσιο της περιοχής, αλλά και από την πλούσια ντοματοπαραγωγή του. Τα πολυάριθμα εθνικά και διεθνή βραβεία για τη γεύση και το άρωμα της ντομάτας του Φαρμακά, επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές. Μάλιστα, κάθε Οκτώβριο, πραγματοποιείται το ετήσιο Φεστιβάλ Ντομάτας Φαρμακά. Αυτή όμως δεν είναι η μόνη εκδήλωση αφιερωμένη στα προϊόντα που παράγει ο τόπος, καθώς πραγματοποιείται και το περίφημο πλέον Φεστιβάλ παραδοσιακών εδεσμάτων και προϊόντων Φαρμακά. Στην κοινότητα λειτουργεί και οινοποιείο, όπου ο επισκέπτης μπορεί να γευτεί και να δει την παραγωγή από τις ποικιλίες κρασιού της περιοχής (ξυνιστέρι, κόκκινο και shiraz) και να φάει στο εστιατόριό του με πιάτα από τη διεθνή κουζίνα.
Το βραβευμένο παγκύπρια εργαστήριο παραγωγής σπιτικών γλυκών με ιδιότυπες μαρμελάδες, σουτζούκο και γλυκά του κουταλιού (καρυδάκι, κεράσι, καρπούζι, κιτρόμηλο, αχλάδι, περγαμόντο και πορτοκάλι), ικανοποιεί και τους πιο απαιτητικούς γλυκατζήδες, προσφέροντας και πιο ασυνήθιστες γεύσεις, όπως κολοκάσι, κρεμμύδι, σκόρδο και μανιτάρι. Τα καφενεία του χωριού και το καφεστιατόριο που σερβίρει παραδοσιακές συνταγές όπως στιφάδο, σούβλα, κλέφτικο και διαθέτει και παιδότοπο, συμπληρώνουν τις τουριστικές υποδομές της κοινότητας. Αν κάποιος θέλει να παρατείνει τη διαμονή του στην περιοχή, υπάρχει ξενώνας και ανακαινισμένα, αλλά παραδοσιακά δωμάτια προς ενοικίαση.
Ιστορικά, ο Φαρμακάς υφίσταται από τα βυζαντινά χρόνια και σύμφωνα με την παράδοση, η ονομασία του προήλθε από το επίθετο ή το επάγγελμα του πρώτου οικιστή που ετοίμαζε φάρμακα από τα πολλά βότανα που φύτρωναν στην περιοχή. Μια άλλη εκδοχή αναφέρει ότι προήλθε από το φαρμάκι, το τσουχτερό κρύο που επικρατεί κατά τους χειμερινούς μήνες και μια τρίτη εκδοχή μιλάει για την περιοχή όπου μάζευαν βότανα για τα φάρμακα που έφτιαχναν οι καλόγεροι της Μονής Μαχαιρά.
Η εκκλησία βρίσκεται στο κέντρο του χωριού δίπλα από το καφενείο και είναι αφιερωμένη στην Αγία Ειρήνη, ένα πετρόχτιστο οικοδόμημα τρίκλιτης βασιλικής με τρούλο του 19ου αιώνα και δίρριχτη στέγη με κεραμίδια.
Το καμπαναριό του ναού κατασκευάστηκε αργότερα. Ανήμερα της γιορτής της αγίας στις 5 Μαΐου, γίνεται μεγάλο πανηγύρι με πλήθος κόσμου να προσέρχεται από όλη την Κύπρο. Η Αγία Ειρήνη θεωρείται προστάτιδα των ματιών.